Evlat Ayırt Etmek Günah Mı? Bir İzmirli Gençten Mizahi Bir Bakış
İzmir’de yaşamayı kim sevmez ki? Ege’nin güzel havası, denizi, kahvaltı keyifleri… Ama her şeyden önce, İzmirli olmanın belki de en büyük artısı, her an her konuda espri yapabilme hakkına sahip olmaktır. Ya da ben öyle düşünüyorum. Neyse, konumuza gelelim: Evlat ayırt etmek günah mı? Yani, bir evladını diğerinden daha çok sevip, diğerini biraz daha pas geçmek, dünyada çocuğunun gönlünü kırmak ne kadar suç sayılır? Bu soruya mizahi bir bakış açısıyla yaklaşmaya karar verdim. Hazır mısınız?
Evlat Ayırt Etmek: Hayatta Nereye Koyarsınız?
Çocuk büyütmek zordur, biliyorum. Hem annemden hem de etrafımdan gözlemlediğim kadarıyla. Ama şunu kabul edelim, her anne-baba en azından bir kere “bu çocuğun huyu benden” dedikten sonra, diğerine bakıp “bu da kesin babasından” demiştir. Hani bazen öyle oluyordur, ya da belki sadece ben o kadar gözlemci bir insanım.
Günümüz çocuklarını izlerken bazen evlat ayırt etmek mesele değil gibi geliyor. Mesela, birine sürekli “Ah, ne kadar tatlısın! Şu hareketlere bak, annene çekmişsin!” diyorum, diğerine de “Sen tam olarak babana benziyorsun, o kadar sakin ve kontrollüsün ki…” Ama içimden geçen şey başka. “Ama şu gerçekten annem gibi ya, şunu biraz daha seviyorum, ötekinin birazcık huyu var ya, kesinlikle babama çekmiş.”
Peki, evlat ayırt etmek günah mı sorusuna gelirsek? Kimseyi küçümsemeden, evlatlar arasındaki farkları mizahi bir şekilde yansıtmaya çalışmak kesinlikle insanı suçlu yapmaz. Yani en azından evdeki ses tonuyla yapılan espriler genellikle affedilir. Ama işin dini boyutuna girdiğimizde işler biraz daha karmaşıklaşıyor.
Din Perspektifinden Evlat Ayırt Etmek
Dini açıdan bakıldığında, evlat ayırt etmek genellikle günah kabul edilir. Kuran-ı Kerim’de ve hadislerde, anne-babanın çocukları arasında eşit davranması gerektiği sıkça vurgulanır. Peygamber Efendimiz (SAV) da, çocuklarına eşit sevgi ve ilgi göstermeyen kişileri uyarır. Yani, birinin daha fazla sevildiği hissine kapılması, özellikle bir çocuğun diğerine göre eksik veya fazlasıyla değer görmesi, ahlaki açıdan sakıncalı olabilir.
Benim gibi, birçoğumuz çocukken gözlem yaparız. “Bu çocuk her zaman favori” ya da “Niye bu kadar benzeri var, bu nasıl sevilir ki?” Gibi sorular, biraz büyüdükçe, insana daha anlamlı gelir. Yani, evlat ayırt etmek, dinin de işaret ettiği gibi, adaletsizliktir. Peki ama bunu yapmamın kolay olduğunu düşündüğümde, espri bir kenara, derin bir huzursuzluk hissediyorum. İçimde bir ses sürekli, “Olmaz, birini diğerinden fazla sevemezsin” diyor.
Evlat Ayırt Etmek: Bir İzmirli’nin Günlük Yaşamından Kesitler
Günlük yaşamda işlerin mizahi hali bambaşka! İzmirli olmanın verdiği espri yeteneğiyle, bir gün akşam yemeğinde annemle otururken, abimle ben arasında geçen bu diyalog bir noktada evlat ayırt etmenin sınırlarını komik şekilde çizdi:
Ben: (Yemek yerken) “Bana bak, senin hiç huyun yok, her zaman annemin çizgisinde takılıyorsun. Ben ise babama çektim, ne yapayım, inatçıyım!”
Abim: “Ya senin hiç umudun yok ki. Hem bizim gibi olmanın faydası var. Senin her an bir olay çıkaran taraf olman gayet normal.”
Annem: “Siz de hep birbirinize girmeyin, çocuklar. Sizin için ne dedik, eşit olun, birbirinize güzel bakın!”
Ama tabii ki içimden bir ses hep şunu söylerdi: “Ben gerçekten favoriyim, annem neden bana biraz daha iyi bakıyor ki? Hem o hep abime ‘Ah, sen ne kadar naifsin, seni Allah’a emanet ediyorum!’ diyor. Ben niye en fazla ‘İnşallah başka biri de seni ben gibi seviyor’ mu diyorum?”
Evlat Ayırt Etmek: İç Sesle Muhasebe
Evet, bazen insanın iç sesi o kadar güçlüdür ki, yazı yazarken bile kendimi bir terapist gibi hissediyorum. Hani diyorsunuz ya, “Evlat ayırt etmek günah mı?” diye soruyorsunuz ama bazen iç sesiniz tam tersi bir şey söylüyor: “Vallahi, ben bu çocukları eşit seviyorum ama galiba… içten içe bir tanesini daha fazla seviyorum.” İç sesinizin bazen hangi tarafı tutacağı belli olmayabilir.
Şu an anneme veya babama anlatacak olsam, “Evlat ayırt etmek günah mı?” sorusuna şu şekilde bir cevaptan hoşlanabilirlerdi: “Beni fazla sevmeniz günah mı? Bazen gerçekten şüpheleniyorum, sanki ben biraz daha favoriyim. Ama bunu size sormak istemiyorum, ben galiba biraz abartıyorum!”
Peki ama, biz bu kadar duygusal ve eğlenceli şeyleri, yani evlat ayırt etmenin günah olup olmadığını, tam olarak kabulleniyor muyuz? Din adamları, evlatlar arasında adaletin sağlanması gerektiğini söylüyor. Hatta, çocuğunuza olan sevginizi göstermek, bir bakıma onları mutlu kılmak da bizim asli görevlerimiz arasında yer alıyor. Gerçekten de, evlatlar arasında bir ayrım yapmak, onların duygusal gelişimlerini engelleyebilir.
Sonuç: Evlat Ayırt Etmek Günah Mı?
Sonuç olarak, bu konu tamamen kişisel bir mesele, ama bir İzmirli olarak ben şunu söyleyebilirim: Evlat ayırt etmek, hem dine hem de vicdana aykırıdır. Bir yanda espriyle yaklaşırken, diğer yanda ise içsel huzurumuzu bozmamak adına her evlat aynı şekilde sevilmelidir. Ama dediğim gibi, hayat bazen o kadar karmaşık ve komik oluyor ki, favori çocukları belirlemek de bir noktada kaçınılmaz hale geliyor.
Evlat ayırt etmek kesinlikle günah olabilir, ancak mizah ve sevgi dolu bir yaklaşımda bu sorunun cevabını komik ve eğlenceli bir şekilde vermek, hem içsel huzur hem de adaletin bir ifadesidir. Yani, her şeyin bir dengesi olmalı. Hem annemize hem de babamıza ne kadar minnettar olsak da, sevginin ölçüsü bazen tam olarak bulunamayacak kadar uçuk olabiliyor.
Ve ben hâlâ o favori çocuğum, itiraf etmek gerekirse.