TDK Nasıl Yazılır? Hayatın Her Anında Karşımıza Çıkan O “Türkçe Savaşları”
Yani… “TDK nasıl yazılır?” sorusu, bir bakıma biz İzmirli gençlerin, klasik arkadaş sohbetlerinde çıkıp gelen bir mesele gibi. Kimisi, konuyu ciddiyetle ele alıp, tam bir dilbilimci havası takınırken, kimisi de şakalarla, komik biçimlerde yaklaşıyor. Ben de bir İzmirli olarak, bu yazıda Türk Dil Kurumu’nun (TDK) nasıl yazılacağını, yaşadığım birkaç sahneyle harmanlayarak anlatmaya çalışacağım. Hadi gelin, Türkçe’ye biraz mizah katalım.
Hadi Bir Senaryo Hayal Edelim: TDK Krizi
Hayatımda, TDK’yla ilgili bir kriz yaşadım, ama bu öyle bir kriz ki, içinden çıkmaya çalışırken kendimi kaybettim. Öyle şeyler oldu ki, kelimeler benden kaçtı. O kadar ki, yazdığım metni iki kez kontrol ettim, sonra tekrar bir kontrol ettim. Hani ya gerçekten hatalı yazıyorsam diye düşündüm. Ama sonunda fark ettim, her şey TDK nasıl yazılır sorusunun derinliklerinden çıkıyor.
Geçenlerde bir arkadaşım, sosyal medya üzerinden yazdığı bir postta “beyler, bir durun ya, bu kadar yazımı yanlış yapan kişi de ne?” diye bir şeyler yazmıştı. Tabii, bunu okudum, ne yaptıysa yaptı, ama bir anlık “bunu ben de yazıyor muyum?” şüpheciğiyle, telefonuma sarıldım. “Beyler nasıl yazılır? Beyler mi, beyler mi?” diye düşündüm. Tabii o anda daha büyük bir şey fark ettim; bazı kelimeler, “TDK nasıl yazılır?” düşüncesiyle yazıldığında bambaşka bir düzleme geçiyor. Ne demek istediğimi şimdi daha iyi anlıyorsunuz değil mi?
İşte, böyle anlar oluyor ve birden kendini Türkçe kurallarına gömülmüş bir şekilde buluyorsun. “Yazarken mi yanlış yapıyorum?” sorusu kafanda dönüp duruyor. Türk Dil Kurumu’na güvenerek, her şeyin doğru yazılacağına inanıyorsun ama… bir dakika, TDK nasıl yazılır sorusu daha da derinleşiyor.
Bir Gece Sahnesi: “Yazım Hatası Bunu Mu Dedi?”
Gece yatağımda mışıl mışıl uyumaya çalışırken, birden aklıma geldi. “Yazım hatası nedir ya, nasıl oluyormuş?” diye kendi kendime düşündüm. Cevabı hemen buldum: “TDK’ye bakmalıyım!”
Ertesi sabah kahvemi alıp bilgisayarın başına geçtim. “Beyler” mi, “Beyler” mi yazılır? Hadi bakalım, Google’a yazdım. Gerçekten, o kadar derin bir arayışa girmiştim ki, sanki “TDK nasıl yazılır?” sorusuyla hayatın anlamını çözmeye çalışıyordum.
Bir yandan kelimeler peşinden koşuyorum, diğer yandan da kendi kafamda “Her şey Türkçe’ye nasıl daha doğru yaklaşılır?” sorusunun çığlıklarını duyuyorum. TDK, bana bu dünyada bir şeyleri düzeltebileceğim bir kılavuz gibi gözüküyordu. Hadi, bir bakalım:
1. “Beyler” mi, “Beyler” mi?
Evet, bu da sonunda TDK’de çözülüyor. “Beyler” doğru yazılışı.
İçim bir nebze rahatladı, çünkü bu kelimeyi her zaman doğru yazdığımı düşündüm ama hala aklımda soru işaretleri vardı.
2. “Baktık” mı, “bakdık” mı?
Bu da bir başka tezat. TDK’de “baktık” diyor ama zamanında ben ve arkadaşlarım, bu kelimeyi “bakdık” diye yazıyorduk. Tabii ki sonradan yanlış olduğumuzu fark ettik, ama bazen hatalar insanı bir süre yönlendirebiliyor. Neyse ki internet var da TDK nasıl yazılır sorusunun cevabını bulmak kolay.
Yazım Hatası, Dil Savaşları ve Espri
Tamam, yazım hatası yapmak ciddi bir mesele olabilir, ama bazen olayın içine mizah katmak da gerek. Şöyle bir şey hayal edin: Sabahın kör vaktinde, yolda yürürken bir arkadaşınız size “Beyler, şu köşe yazısı, dikkatli okuyun!” der. Siz de elbette koşarak gidip o yazıyı okumaya çalışırsınız. Ama yazı o kadar kötü yazılmıştır ki, içine girip bir çay içmek istersiniz.
Bir anlık dalgınlıkla, yazım hatalarının büyük bir kısmına göz yumarsınız. Sonuçta; dil, bazen yaşamla eğlenceli hale gelir. Hadi, orada TDK’ye dönüp bakıp “Bu yazım yanlışsa, ben ne yapacağım?” diye sormuyorsunuz da, dilin eğlenceli yanını keşfetmeye çalışıyorsunuz. Sonuçta bir nokta daha var: Yazım hataları insanın kimliğini de ortaya koyar, bir bakıma kişiliği de yansıtır. Bazen hatalı yazım, en tatlı halleriyle karşımıza çıkar.
Kısa Diyaloglarla Akışı Kuralım
A: (Telefonunu karıştırırken)
– “Yazım hatası mı? TDK nasıl yazılır diye düşündün mü hiç?”
B:
– “Hımm, aslında evet. Neyse ki doğru yazınca bakınca… bir anlamı var. Ama ben işte arada bazen karıştırıyorum da.”
A:
– “Ya gerçekten? Ama Türkçe’de böyle bir şey var, doğru yazmazsan anlam kayması oluyor. Hani… ‘bunu anlamadım’ diyorlar ya, işte o anlam kayması. Belki ‘daha çok dikkatli olmalıyız’ dedikleri yerdir!”
B:
– “Evet, evet. Ama bazen yazarken hiç farkında olmuyorsun. Mesela şunu dene: ‘Çok şey öğrendim, yazım hatası yapmamalıyım!’.”
A:
– “Hehe, evet! Ama TDK’de o ‘şey’ de çok önemli, çünkü Türkçede her şeyin doğru bir karşılığı var! Mesela, ‘şey’ de yanlış mı yazdım?”
B:
– “Yok, bence şimdilik gülüp geçebiliriz!”
Dilin Evrenindeki Her Şey
Sonuçta, Türk Dil Kurumu, dilin doğru kullanımı için bir kılavuz. Ama unutmayın, yazım hatası da hayatın bir parçasıdır. Her zaman doğru yazmak gerekmez, bazen dilin kendisi bile eğlenceli olabilir. Bizim gibi insanlar için, yazım hataları bir şekilde komik birer “akıl çelmesi” gibidir. Hatalar, bazen insanı güldürür, bazen de düşündürür.
Yani, bazen bir kelimeyi yanlış yazdığında bile, bu bir insanın ne kadar yaşadığını ve dilin içine nasıl farklı bakabildiğini gösterir. Unutmayın, Türkçe’nin de bir ruhu var, TDK nasıl yazılır sorusu sadece bunun bir yansıması.
Bu yazı, TDK’nin güzellikleriyle doğru yazım kurallarına olan saygımı gösteriyor. Fakat kim demiş, doğru yazmak her zaman zor olmalı diye? Belki de eğlencenin ve anlamın yolu, bazen biraz hatalı yazmakta gizlidir.